czwartek, 24 sierpnia 2017

Lojalność pracownika - kilka porad jak budować

Lojalność pracownika ma ścisły związek z piramidą potrzeb Maslowa. Szczególnie wyraźnie da się to zaobserwować w odniesieniu do pracowników fizycznych. To, czy pracownik będzie rzetelny, solidny, uczciwy, w dużej mierze zależy od tego, w jakim stopniu pracodawca zatroszczy się o jego sytuację.

Każde przedsiębiorstwo ceni sobie pracowników lojalnych – a więc uczciwych zarówno wobec organizacji, jak i wobec innych zatrudnionych w niej osób. Można podejrzewać, że lojalność pracownika będzie wynikała z jego cech osobowościowych lub wcześniejszych doświadczeń, ale niezwykle istotny wpływ ma również postawa pracodawcy wobec personelu oraz dopasowanie warunków zatrudnienia do potrzeb pracowników. Pracownik – w szczególności fizyczny – gotów jest pracować dobrze i solidnie, jeśli w zamian pracodawca będzie się nim odpowiednio opiekował. Najważniejszym, choć nie jedynym elementem tej troski, będzie odpowiednie wynagrodzenie.

Odpowiednie wynagrodzenie, czyli jakie?

Wynagrodzenie pracownika stanowi podstawowy element, od którego zależy lojalność wobec pracodawcy. Nigdy nie spotkałem pracownika, który nie byłby zainteresowany wysokością swojej pensji. Jednak wzrost wynagrodzenia przekłada się na zadowolenie z pracy tylko do osiągnięcia pewnego pułapu. Powyżej pewnego poziomu pojawiają się problemy z nadgodzinami. Jeśli pracownicy nie wykazują zainteresowania możliwościami dodatkowego zarobkowania, jest to sygnał, że obecny poziom płac wystarcza na swobodne zaspokojenie potrzeb, w związku z czym pracownicy nie widzą już powodu do rezygnowania z czasu wolnego.

Ustalając odpowiednie wynagrodzenie, należy wziąć pod uwagę kilka aspektów.

Poziom wynagrodzenia w stosunku do innych pracodawców. Oczywiste jest, że pracownicy rozmawiają o swoich wynagrodzeniach z kolegami, rodzinami, a czasem też z przypadkowo poznanymi osobami. Jeśli pracownik X dowie się, że w innym przedsiębiorstwie na takim samym stanowisku i w podobnym systemie pracy ktoś otrzymuje wyższe wynagrodzenie, X poczuje się wykorzystany, a to z kolei negatywnie wpłynie na jego lojalność. Dlatego poziom wynagrodzeń w przedsiębiorstwie nie powinien radykalnie odbiegać (szczególnie na niekorzyść) od pensji oferowanych w innych, podobnych firmach w danym regionie.

Wysokość wynagrodzenia. Najprostszym narzędziem pozwalającym ustalić odpowiedni poziom wynagrodzeń jest krzywa popytu i podaży, zgodnie z którą rynkiem rządzi zapotrzebowanie na pracownika i ilość pracowników dostępnych na rynku pracy. Obecnie (podobnie jak w latach 2006-2008) coraz częściej mamy do czynienia „z rynkiem pracownika”. Coraz więcej jest firm produkcyjnych, które ze względu na szybki wzrost produkcji borykają się z brakiem ludzi do pracy. W takiej sytuacji pracodawca musi zaproponować wyższe wynagrodzenie, aby utrzymać dotychczasową kadrę i przyciągnąć nowych kandydatów do pracy.

Stopień zaspokojenia potrzeb finansowych. Ważne jest nie tylko to, ile pracownik zarabia, ale przede wszystkim, co może za otrzymywane pieniądze kupić. To kluczowy element. Wyobraźmy sobie, że wyjechaliśmy na urlop do pięknego kraju i stoimy w basenie. Czy będziemy w stanie cieszyć widokami, jeśli lustro wody znajdzie się minimalnie poniżej naszych ust? Podobnie może czuć się pracownik, który zarabia tak niewiele, że podczas zakupów ma dylemat, które z najtańszych produktów wybrać, aby jego rodzina mogła przeżyć do kolejnej wypłaty. Osoba znajdująca się w takiej sytuacji nie będzie traktowała swojego pracodawcy poważnie, chyba że w danym rejonie mamy do czynienia z bardzo wysokim poziomem bezrobocia i nawet najgorzej płatna praca okazuje się ratunkiem przed nędzą.

Regularność wynagrodzenia. Podczas szkoleń dla pracowników fizycznych bardzo często spotykam się z osobami, które chwalą swoich pracodawców za terminowe wypłacanie wynagrodzeń. Nawet, jeśli jest ono niewielkie, to jednak dzięki regularności, zaspokaja potrzebę bezpieczeństwa.

Podwyżki. Pracownicy oczekują od pracodawcy, że będzie on nadążał za zmianami wynagrodzeń na rynku pracy oraz będzie dbał o równomierny wzrost wynagrodzeń w całej organizacji. Ostatnie miesiące zmusiły pracodawców do zmian w wynagrodzeniach z powodu braku ludzi do pracy. Stało się tak za sprawą spadku bezrobocia (są regiony, gdzie wskaźnik bezrobocia wynosi mniej niż 1%). Niestety, firmy, chcąc przyciągnąć nowych pracowników, zaczęły podnosić pensje początkującym robotnikom, nie podnosząc ich tym, którzy do stosunkowo wysokiego poziomu wynagrodzeń dochodzili bardzo długo. Doprowadziło to do sytuacji, w której różnica pomiędzy wynagrodzeniami doświadczonych pracowników, a osób początkujących, wynosi w niektórych firmach 200 zł lub mniej. Również w takiej sytuacji „starzy” pracownicy czują się oszukani, a przynajmniej potraktowani bardzo niesprawiedliwie przez pracodawcę, co przekłada się na ich utratę zaufania.

Zasady premiowania. W firmach produkcyjnych najczęściej przyznawana jest premia zadaniowa, uzależniona od wyników osiąganych przez całe przedsiębiorstwo. Niestety, w takiej sytuacji pracownik zazwyczaj nie dostrzega związku pomiędzy swoim zaangażowaniem a wynagrodzeniem. Inaczej jest w przypadku premii uznaniowej bądź ściśle powiązanej z wynikami pracy każdego pracownika osobno. Tylko wtedy, gdy premia jest przyznawana według przejrzystych zasad, a pracownik ma poczucie, że to od jego zaangażowania zależy jej wysokość, ten dodatkowy składnik wynagrodzenia działa na niego motywująco.

Lojalność zależna od warunków pracy

Nie jest tak, że na lojalność pracownika fizycznego wpływ ma wyłącznie wysokość wynagrodzenia. Bardzo istotne są także inne czynniki.

Forma umowy. Znaczący wpływ na lojalność pracownika ma forma umowy zawartej z przedsiębiorstwem. Dla pracownika najlepszym rozwiązaniem jest umowa o pracę. Niestety, w wielu firmach pracownicy zatrudniani są poprzez agencje, co wynika z sezonowości produkcji lub nieprzewidywalności zapotrzebowania na określone produkty. Niestety, umowy-zlecenia nie dają pracownikom poczucia związania z firmą. Pracownicy tymczasowi cały czas czują się zagrożeni utratą pracy.

Formy pracy. Nietypowe godziny pracy, konieczność dalekich dojazdów, czy też trudne warunki pracy również mogą osłabiać lojalność pracowników. W odniesieniu do czasu pracy, najtrudniej jest znaleźć pracowników, którym będzie odpowiadał system trzyzmianowy, czterobrygadowy. Znam firmę, która po wprowadzeniu takiego modelu pracy straciła 16% załogi. Dojazd do pracy nie powinien trwać dłużej niż 30 minut. Jeśli jednak pracownik otrzyma propozycję wyższego wynagrodzenia niż w pobliżu swojego miejsca zamieszkania, a korzyści finansowe znacznie przekroczą koszty dojazdu, może zgodzić się na dalekie dojazdy. Znam pracowników, którzy codziennie dojeżdżają pociągiem 2,5 godziny w jedną stronę. Największe trudności z pozyskaniem lojalnych pracowników mają przeważnie firmy wymagające pracy w trudnych warunkach – najlepiej, jeśli temperatura w zakładzie wynosi ok. 21 stopni Celsjusza, a hałas nie przekracza 81 dB. Niestety, są przedsiębiorstwa, w których nie da się zachować takich warunków (np. huta szkła lub zakłady mięsne).

Dobre relacje w pracy. Nie możemy zapominać także o tym, że praca fizyczna bardzo mocno opiera się na współpracy z innymi ludźmi, z którymi spędza się zazwyczaj 8 godzin dziennie. Dlatego duży wpływ na lojalność pracownika produkcyjnego będą miały skojarzenia i emocje związane z miejscem pracy. Dobra atmosfera będzie przekładała się m.in. na lojalność wobec pracodawcy. Ważne, aby osoba będąca bezpośrednim przełożonym pracownika, potrafiła tworzyć partnerskie relacje, sprzyjała budowaniu współpracy w zespole i rozumiała zasady przywództwa. Taki szef może być silnym magnesem, wokół którego gromadzić się będą lojalni pracownicy. Jeśli firma dba o wysoki poziom kultury organizacyjnej, sprzyjać to będzie lojalności wszystkich tych, którzy ją tworzą.

Na najwyższym poziomie piramidy znajdziemy elementy związane z rozwojem. Pracownik, którego potrzeby związane z finansami i relacjami są zaspokojone, będzie zwracał uwagę także na inne czynniki. Jeśli organizacja, w której pracuje, będzie pomagała mu rozwijać wiedzę, przełamywać własne ograniczenia, awansować, czy też po prostu być sobą, istnieją duże szanse, że wynagrodzi to uczciwą i pełną zaangażowania pracą, z którą zechce związać się na wiele lat.